Równonoc wiosenna – czym jest i kiedy występuje?

Astronomia: Pojęcia astronomiczne 5 899 0

Z pojęciem równonocy stykamy się zawsze z początkiem astronomicznej wiosny i jesieni, kiedy dochodzi do zjawiska przesilenia. Jak sama nazwa wskazuje równonoc oznacza, że dzień i noc trwają dokładnie tyle samo, czyli po 12 godzin. Kiedy i jak to się dzieje?

Równonoc wiosenna widoczna z przestrzeni kosmicznej. Fotografia: staticflickr.com.
Równonoc wiosenna widoczna z przestrzeni kosmicznej. Fotografia: staticflickr.com.

Astronomiczna wiosna

Równonoc, znana również pod nazwą ekwinokcjum (z łac. aequinoctium), to zjawisko występujące 2 razy do roku na każdej półkuli, przy czym jeśli na półkuli północnej jest równonoc wiosenna, to na południowej jesienna i na odwrót. Dzieje się tak wraz z następstwem pór roku, a więc w wyniku wędrówki Ziemi wokół Słońca. Dokładniej mówiąc, w momencie gdy Ziemia przekracza punkt, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik dzielący obie półkule.

Jeżeli na północy występuje właśnie równonoc wiosenna, oznacza to, że ta półkula przez kolejne pół roku będzie bardziej oświetlana przez Słońce niż przeciwległa, i że rozpoczęła się tutaj astronomiczna wiosna. Od tego momentu, aż do przesilenia letniego, każdy następny dzień będzie dłuższy, a noc krótsza.

Zjawisko równonocy wiosennej na naszej półkuli występuje w dniach 20-21 marca (kalendarzowa wiosna), z niewielkimi przesunięciami czasowymi.


Równonoc wiosenna w 2019 roku

Półkula północna

W roku 2019 zrównanie się długości dnia z nocą miało miejsce 20 marca. Efekt prostopadłego padania promieni słonecznych na równik Ziemi oznacza nadejście astronomicznej wiosny.

W naszej tradycji z okazji pierwszego dnia wiosny częstym zwyczajem jest topienie marzanny (zwyczaj kultywowany obecnie głównie na wsiach) czy też obchodzenie Dnia Wagarowicza.

Półkula południowa

Ze względu na przesunięcie pór roku naturalną koleją rzeczy jest występowanie równonocy wiosennej w innym terminie. Dla półkuli południowej naszej planety następuje ona 6 miesięcy później, czyli w dniach 22-23 września.


Równonoc wiosenna w 2020 roku

W roku 2020 również 20 marca nastąpi zrównanie się dnia z nocą. Następstwem tego będzie cykliczne wydłużanie się dnia kosztem nocy, aż do momentu nadejścia przesilenia letniego, kiedy to długość dnia osiągnie swoje apogeum.


Przesilenie widoczne z kosmosu

Miłośnicy astronomii z pewnością zainteresują się poniższymi fotografiami, które zostały wykonane z przestrzeni kosmicznej, a uwieczniają one zjawisko równonocy wiosennej.

Równonoc wiosenna z 20 marca 2014 roku. Fotografia: si-cdn.com.
Równonoc wiosenna z 20 marca 2014 roku. Fotografia: si-cdn.com.
Przesilenia widoczne z kosmosu. Fotografia uwiecznia zjawiska równonocy wiosennej i jesiennej w 2011 roku (prawa strona zdjęcia), jak również przesilenia zimowe i letnie 2010 (lewa strona fotografii, charakterystyczne padanie promieni słonecznych pod pewnym kątem). Źródło: es-static.us.
Przesilenia widoczne z kosmosu. Fotografia uwiecznia zjawiska równonocy wiosennej i jesiennej w 2011 roku (prawa strona zdjęcia), jak również przesilenia zimowe i letnie 2010 (lewa strona fotografii, charakterystyczne padanie promieni słonecznych pod pewnym kątem). Źródło: es-static.us.

Przesilenie wiosenne a kwestia zdrowia

U osób szczególnie wrażliwych na zmiany pór roku mogą się pojawić pewne objawy spowodowane przejściem na okres wiosenny. Im pogoda jest bardziej nieprzewidywalna i zmienna, tym dolegliwości z tym związane mogą się nasilać.

Czego powinniśmy się spodziewać? Może nas dopaść przemęczenie, bóle migrenowe, znużenie, osłabienie układu odpornościowego, co skutkuje większą podatnością na infekcje. Zmienna pogoda w okresie występowania równonocy wiosennej to także negatywny wpływ na stan psychiczny.

Jak się przed tym chronić? Zarówno przesilenie zimowe, jak i wiosenne, cechują się podobnym szeregiem objawów i wpływu na zachowanie naszego organizmu. Chcąc zminimalizować ten efekt warto zadbać o siebie stosując odpowiednią dietę wraz z ewentualnym uzupełnieniem jej suplementami, a także (nawet jeśli nam się nie chce) zmusić się do aktywności fizycznej – wystarczy chociażby spacer i przebywanie na świeżym powietrzu.

Astronomiczne zapytania:

  • rownonoc
  • Równonoc wiosenna
  • przesilenie jesienne 2020
  • kiedy zrównanie dnia z nocą
  • kiedy w polsce dzień i noc trwają tyle samo
  • Kiedy następuje zrównanie dnia z nocą i co to oznacza
  • kiedy jest zrównanie dnia z nocą 2020
  • kiedy jest równonoc
  • kiedy dzien rowny nocy
  • kiedy dzień jest równa nocy

Inne artykuły astronomiczne i rankingi sprzętu obserwacyjnego