Gwiazda

Astronomia: Pojęcia astronomiczne 1 934 0
gwiazdy na nocnym niebie
gwiazdy na nocnym niebie

Każda gwiazda jest specyficzną mieszaniną gazów, skupionej grawitacyjnie materii, która może mieć postać plazmy. Jądra gwiazd na skutek zachodzących w nim reakcji pierwiastkowych emitują niezwykle dużą energię, która widoczna jest z Ziemi jako świecący swoim światłem obiekt.


Gwiazda w Układzie Słonecznym

Gwiazdą, która znajduje się najbliżej Ziemi jest oczywiście Słońce. Jest ono największym i najbardziej gorącym obiektem Układu Słonecznego. Oprócz Słońca, na nocnym niebie, wolnym od chmur, zamgleń oraz innych zanieczyszczeń można zaobserwować gołym okiem nawet kilka tysięcy tego typu obiektów. Celem obserwacji możemy posiłkować się chociażby dobrą lornetką, fotometrem albo teleskopem.


Inne gwiazdy na niebie

Na niebie znajdują się znacznie jaśniejsze gwiazdy niż Słońce. Jeszcze w czasach starożytnych, na niebie widoczna była w dzisiejszym miejscu zajmowanym przez Gwiazdę Polarną inna gwiazda – nazywana Wegą. Według szacunków była ona aż 58 razy jaśniejsza niż Słońce. Ciągłe przemieszczanie się obiektów jest charakterystyczne ze względu na ruch gwiazdozbiorów.

Światło, które do nas dociera, jest tak naprawdę spoglądaniem w przeszłość ze względu na spore oddalenie obiektów od naszej planety. Większość widocznych na niebie gwiazd otrzymała swoje nazwy już w czasach starożytnych, przez tamtejszych obserwatorów. Niektóre z nich cechują się bardzo skomplikowanym nazewnictwem, jak chociażby Shurnarkabtishashutu. W wolnym tłumaczeniu z języka arabskiego oznacza to mniej więcej: pod południowym rogiem byka.

Najbliżej położoną względem Ziemi gwiazdą, inną niż Słońce, jest Proxima Centauri. Jej światło, aby dotrzeć do nas, potrzebuje nieco powyżej 4 lat.


Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy

Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy jest szczególnie efektowny w okresie zimowym, na silnie rozgwieżdżonym niebie. Najjaśniejszą gwiazdę w tej konstelacji stanowi Alioth, oddalona od naszego Układu Słonecznego o nieco ponad 82 lata świetlne – jest 108 razy jaśniejsza niż Słońce.

Najodleglejszą jest z kolei Alkaid, znana również pod nazwą Benatnash, wchodząca w skład tak zwanego Wielkiego Wozu. Gwiazda ta jest oddalona o ponad 100 lat świetlny od Ziemi, a przy tym jest o 560 razy jaśniejsza od gwiazdy naszego Układu Słonecznego.


Poszerzanie wiedzy na temat gwiazd

Stosunkowo niewielkie ilości informacji, jakie otrzymujemy, wynikają z ogromnego oddalenia gwiazd. Jednak dzięki zastosowaniu coraz do nowocześniejszych oraz precyzyjniejszych urządzeń pomiarowych jesteśmy w stanie dotrzeć z obserwacją do coraz dalej położonych obiektów i nawet analizować zachodzące na nich procesy.

Polecamy odcinek dotyczący wyjaśniania procesów zachodzących w gwiazdach i ich powstawania. Film pochodzi z kanału Astrofaza:

Astronomiczne zapytania:

  • gwiazda
  • Gwiazdy

Inne artykuły astronomiczne i rankingi sprzętu obserwacyjnego