Odkrycie supermasywnej czarnej dziury w galaktyce Holm 15A

Astronomia: Kosmos 390 0
Czarna dziura w galaktyce centralnej Holm 15A. Artystyczna wizja supermasywnej czarnej dziury, mającej około 40 mld mas Słońca. Źródło fotografii: universetoday.com.
Czarna dziura w galaktyce centralnej Holm 15A. Artystyczna wizja supermasywnej czarnej dziury, mającej około 40 mld mas Słońca. Źródło fotografii: universetoday.com.

Galaktyka Holm 15A znajduje się w gromadzie Abell 85, która z kolei należy do konstelacji Wieloryba. Te bardzo odległe rejony naszego Wszechświata (około 740 milionów lat świetlnych) są jeszcze lepiej poznawane dzięki coraz to nowocześniejszym sprzętom obserwacyjnym.


Supermasywna czarna dziura w Holm 15A

Dzięki obserwacjom wykonanym przez uniwersyteckie Obserwatorium USM Wendelstein w Monachium i wspieranym przez cztery teleskopy optyczne wchodzące w skład VLT (Very Large Telescope, znajdujące się w Chile i kierowane przez ESO) odkryto w gromadzie galaktyk Abell 85 czarną dziurę o gigantycznej masie, która według szacunków wynosi 40 mld mas Słońca.

Dane pozyskano za pomocą supernowoczesnego spektrografu 3D o nazwie Muse, który charakteryzuje się jeszcze szerszym polem widzenia i jednocześnie pozwalający na rejestrowanie widm fal w regionach kosmosu, gdzie niemożliwe jest odkrywanie obiektów za pomocą badań obrazowych.

Jak dokonano odkrycia i oszacowania masy?

Podejrzenia co do jej istnienia wynikały przede wszystkim ze struktury samej galaktyki centralnej Holm 15A – duża gęstość występowania zaobserwowanych w niej gwiazd (ich masa szacowana jest z kolei na 2 biliony mas naszej gwiazdy) nie występuje w centrum samej galaktyki, gdzie panuje duże rozproszenie – wielkość tej “pustki” jest porównywalna z wielkością Wielkiego Obłoku Magellana (galaktyka znajdująca się blisko Drogi Mlecznej, posiadająca średnicę około 14 tysięcy lat świetlnych). Powodem tego rozproszenia jest właśnie supermasywna czarna dziura, która poczyniła duże spustoszenie w tym rejonie.

Podstawą do oszacowania masy tego obiektu (40 miliardów mas Słońca) była obserwacja ruchu gwiazd znajdujących się w pobliżu jądra Holm 15A.

ESOEuropean Organisation for Astronomical Research in the Southern Hemisphere (Europejskie Obserwatorium Południowe).

Odkryta czarna dziura w centrum galaktyki Holm 15A to najbardziej masywny obiekt tego typu, jaki udało się odkryć dotychczas naukowcom podczas badań Wszechświata. Ze względu na rozwój technologiczny niewykluczone, że już w najbliższym czasie ten rekord zostanie pobity.

Astronomiczne zapytania:

  • supermasywna czarna dziura

Inne artykuły astronomiczne i rankingi sprzętu obserwacyjnego