W poszukiwaniu najstarszych gwiazd. Odkryto obiekt SMSS J160540.18-144323.1

Astronomia: Kosmos 50 0
Czerwony olbrzym z początków Wszechświata. Fotografia poglądowa: media.mnn.com.
Czerwony olbrzym z początków Wszechświata. Fotografia poglądowa: media.mnn.com.

Odkrycie to rzuca nowe światło na poszukiwania obiektów, których wiek szacuje się na bliski znanemu nam Wszechświatowi, czyli w granicach 13,8 mld lat.


Co wiemy o gwieździe SMSS J160540.18–144323.1?

Obiekt ten sklasyfikowano jako czerwony olbrzym, czyli gwiazdę dysponującą relatywnie skromną masą, wynoszącą od 0,5 do 10 mas naszego Słońca (w tym przypadku jest ona od niego 10 razy masywniejsza). Cechą charakterystyczną takich obiektów jest ponadto ich końcowy etap ewolucji oraz rozmiary (gwiazdy te ma mą przynajmniej kilkaset razy większy promień niż gwiazda Układu Słonecznego).

Gwiazda położona jest galaktyce Drogi Mlecznej, w odległości około 35 tysięcy lat świetlnych od Ziemi. Cechuje się ona ponadto bardzo niską zawartością żelaza, o 1,5 miliona razy mniejszą niż jego zawartość na Słońcu.

Uważa się, że pierwsze gwiazdy we Wszechświecie składały się wyłącznie z wodoru i helu oraz śladowych ilości litu. Te pierwiastki powstały bezpośrednio po Wielkim Wybuchu, podczas gdy wszystkie cięższe pierwiastki powstały z gorąca i ciśnienia kataklizmicznych supernowych.

Tylko niewielka ilość żelaza uniknęła przyciągania grawitacyjnego pozostałości po wybuchu i kontynuowała, wraz z dużo większą ilością lżejszych pierwiastków, tworzenie nowej gwiazdy – jednej z tych określanych mianem pierwszej generacji.

Odkrycia obiektu SMSS J160540.18–144323.1 dokonano za pomocą SkyMapper Telescope w Siding Spring Observatory, zlokalizowanego w australijskim obserwatorium w stanie Nowa Południowa Walia, na wysokości 1160 m n.p.m. Naukowcy sugerują, że powstał on po wybuchu jednej z pierwszych gwiazd.


Hipotezy dotyczące powstawania gwiazd i ich generacji

Gwiazdy takie jak Słońce, które są bogate w ciężkie pierwiastki, zawierają zatem materiał z wielu generacji gwiazd eksplodujących jako supernowe.

Ponieważ żadna z pierwszych gwiazd z początku Wszechświata nie została jeszcze znaleziona, ich właściwości pozostają hipotetyczne. Według przypuszczeń naukowców jest mało prawdopodobne, aby jakiekolwiek pierwsze gwiazdy przetrwały do ​​dnia dzisiejszego (ze względu na ich skład, masę oraz temperaturę były one prawdopodobnie obiektami bardzo nietrwałymi). Natomiast możliwe, że uda się odkrywać ich “dzieci”, czyli obiekty przynajmniej 2. generacji.

Eksplozja jak na warunki kosmiczne była stosunkowo słaba, tak że większość ciężkich pierwiastków powstałych w wybuchu supernowej spadła z powrotem w pozostałą po sobie gwiazdę neutronową.

Astronomiczne zapytania:

  • smss j160540

Inne artykuły astronomiczne i rankingi sprzętu obserwacyjnego