Prometeusz, mały i nieregularny księżyc Saturna. Co o nim wiemy?

Astronomia: Kosmos, Planety 300 0

Księżyc Prometeusz to niewielki obiekt, krążący wokół Saturna, który został odkryty przez sondę Voyager 1 w październiku 1980 roku.

Prometeusz - nieregularny naturalny satelita Saturna
Prometeusz – nieregularny naturalny satelita Saturna

Charakteryzuje się m.in. synchronicznym okresem obrotowym oraz silnym oddziaływaniem grawitacyjnym na pas pierścienia F Saturna, znajdując się po jego wewnętrznej stronie. Należy do grupy tzw. księżyców pasterskich.


Skąd Prometeusz wziął swoją nazwę?

Cechą charakterystyczną było nazywanie księżyców Saturna imionami grecko-rzymskich tytanów oraz ich potomków. Ze względu na cykliczne odkrywanie coraz to nowych naturalnych satelitów zdecydowano się poszerzyć nazewnictwo, wykorzystując do tego mitologie oraz historie m.in. nordyckie, Eskimosów czy też galijskie.

Prometeusz pierwotnie został oznaczony jako obiekt S/1980S27, natomiast później otrzymał swoją bieżącą nazwę na cześć syna tytana Japeta i brata Atlasa oraz Epimeteusza.


Struktura powierzchni i budowa Prometeusza

To obiekt wchodzący w skład pierścienia F planety Saturn i posiadający nieregularną powierzchnię, z licznymi kraterami – największe z nich mają średnicę dochodzącą do 20 km. W porównaniu do swoich bliskich sąsiadów – czyli Pandory, Janusa oraz Epimeteusza – kratery nie stanowią jednak tak dużego udziału w powierzchni księżyca.

Średni promień Prometeusza obliczono na około 43,1 km, prawdopodobnie księżyc ten jest obiektem o lodowej, porowatej strukturze. Może świadczyć o tym niska gęstość tego naturalnego satelity Saturna. Średnią temperaturę szacuje się na około -200°C.

Podczas przelotu z dnia 6 grudnia 2015 roku bardziej szczegółowe informacje o porowatej, nieregularnej powierzchni Prometeusza zebrała sonda Cassini. Według szacunków ten niewielki księżyc planety Saturn ma średnicę wynoszącą około 86 km. Już wcześniej, bo 27 stycznia 2010 roku, sonda ta m.in. wykonała fotografię powierzchni satelity, oświetlonej światłem odbitym od planety Saturn.


Orbita Prometeusza

Księżyc ten okrąża swoją macierzystą planetę w czasie poniżej 15 godzin, po orbicie oddalonej od Saturna o prawie 140 tysięcy km.


Wielkości fizyczne Prometeusza oraz jego orbity

  • Długość księżyca: 135,6 km
  • Szerokość księżyca: 79,4 km
  • Wysokość-głębokość księżyca: 59,4 km
  • Łączna powierzchnia: 23 000 km2
  • Łączna objętość: 340 000 km3
  • Szacowana prędkość ucieczki ciała z pola grawitacyjnego: 19 m/s
  • Szacowana masa księżyca: 1,6 x 1017
  • Szacowane przyspieszenie grawitacyjne: od 0,0013 do 0,0058 m/s2
  • Maksymalna odległość orbitalna: 139 429 km
  • Okres obiegowy: 14,7 godziny

Inne artykuły astronomiczne i rankingi sprzętu obserwacyjnego