Uran

Astronomia: Planety 21 286 3

Uran jest planetą należącą do Układu Słonecznego, krąży wokół Słońca w odległości prawie 2,9 miliardów kilometrów. Okres obiegu wokół Słońca wynosi 84 lata, a czas obrotu wokół własnej osi to zaledwie 17 godzin, co przyczynia się do powstania spłaszczenia planety.

Opis i budowa planety Uran

Średnica Uranu wynosi ponad 52 tysięcy kilometrów, z kolei masa jest jedynie 14,5 razy większa od masy kuli ziemskiej. Z tego powodu, chociaż Uran zaliczany jest do grona planet gazowych, jego wielkość jest nieporównywalnie mniejsza od Jowisza i Saturna.

W atmosferze Uranu dominuje wodór, występuje w niej także metan. Temperatura Uranu wynosi w przybliżeniu -210 stopni, co odpowiada równowadze pomiędzy ciepłem, jakie planeta otrzymuje od Słońca a tym, jakie sama wypromieniowuje. Oś obrotu planty z płaszczyzną orbity tworzy kąt o szerokości jedynie 8 stopni. Jeśli weźmiemy pod uwagę nachylenie równika Uranu do jego orbity to wyniesie on 98 stopni. Oznacza to, że Uran posiada obrót wsteczny. Astronomowie odkryli, że orbity wszystkich do tej pory odkrytych księżyców Uranu są położone w płaszczyźnie równika tej planety, co oznacza że są prostopadłe do orbity Uranu.

Zdjęcie planety Uran
Zdjęcie planety Uran

Powierzchnia Uranu jest otoczona przez gęsty welon mgły, ale w zasadzie nie wykazuje ciekawszych szczegółów. Jedynie jej południowy obszar, który obecnie jest zwrócony ku Słońcu, jest jaśniejszy i bardziej czerwony niż obłoki, które występują bliżej równika. Już wcześniej odkryto za pomocą spektroskopu obecność wodoru i metanu w atmosferze tej planety.

Krwisty kolor planety Uran jest wynikiem absorpcji barwy czerwonej przez metan. Badania wykazały także obecność acetylenu w atmosferze Uranu. Czas obrotu obłoków wynosi około 16 godzin, ale w zależności od szerokości, pojawiają się różne wartości. Atmosfera Uranu, oprócz wymienionych wcześniej gazów, zawiera od 12 do 15% helu. Z tego wynika, że jest ona zbliżona pod względem składu do atmosfery Słońca, Jowisza oraz Saturna.

Warto zwrócić uwagę, że występujące na powierzchni warstwy atmosfery są wyjątkowo gorące. Temperatura, która występuję od strony Słońca jest szacowana na około 750 K, po przeciwnej stronie wynosi zaś ponad 1000 K. Oznacza to, że na wysokości na jakiej znajduje się Uran, proces nocnego stygnięcia praktycznie nie występuje. Spadek temperatury następuję w głąb i na poziomie ciśnienia wynoszącym około 100 hPa wynosi 51 K, a następnie ponownie wzrasta. Na Uranie temperatura równika jest praktycznie taka sama jak temperatura występująca na jego biegunach. Ciekawą cechą planety pozostaje fakt, że wokół obu jej biegunów występują szerokie kołnierze. Ich temperatura jest niż o kilka stopni w porównaniu do przylegających obszarów. Być może jest to związane z wypływaniem z dolnej strony strumieni zimnego gazu.

Lp. Produkt Teleskopy astronomiczne do obserwacji planet Cena
1 Miniaturka Sky-Watcher (Synta) BK705Az2 Sprawdź
2 Miniaturka Sky-Watcher Synta (BK1149EQ1) Sprawdź
3 Miniaturka Sky-Watcher BKP15075EQ3-2 Sprawdź
4 Miniaturka Sky-Watcher (Synta) BK707Az2 Sprawdź
5 Miniaturka Celestron Powerseeker 50Az TableTop (21009) Sprawdź

Górne warstwy atmosfery Uranu rozciągają się wysoko ponad poziom chmur. Za pomocą techniki radiowej, na poziomie ciśnienia wynoszącego 1600 hPa, stwierdzono bardzo grubą warstwę chmur. Składa się ona prawdopodobnie z kryształów lodu metanowego. Dzięki pomiarom polarymetrycznym udało się stwierdzić na poziomie 100 hPa bardzo słabo zaznaczającą się warstwę mgiełki. Przypuszczalnie jest ona zbudowana z kropli jednego z węglowodorów lub, zgodnie z innymi założeniami, z kryształów acetylenu. Co prawda sonda kosmiczna Voyager wykryła jedynie śladowe ilości węglowodorów, co nie oznacza, że jest ich zbyt mało do utworzenia mgły. Dzięki przeprowadzonym przez sondę obserwacjom obłoków udało się wyciągnąć wnioski, że czas obrotu planety wynosi ponad 16 godzin, co jest zgodne z obserwacjami naziemnymi.

Pole magnetyczne Uranu jest około 50 razy silniejsze niż w przypadku Ziemi. Chociaż na jej powierzchni jest słabsze niż ziemskie. Obserwacje cech pola magnetycznego Uranu pozwalają wyciągnąć wniosek, że jego wnętrze ma charakter przewodzący. Pole magnetyczne jest na tyle silne, że niemożliwe jest, aby powstało w jądrze o charakterze kamiennym i średnicy 16 tysięcy kilometrów. Dynamo magnetyczne planety może znajdować się powyżej jądra, w bardzo gorącym i wirującym z niewielką prędkością płaszczu wodnym. Płaszcz ten jest bogaty w różnego rodzaju jony, a jego grubość prawdopodobnie wynosi ponad 9,5 tysiąca kilometrów.

Informacje o planecie Uran
Średnica (km) ok. 53 000 Masa (Ziemia=1) 14,53
Odległość od Słońca (mln km) 2 871 (19,2 j.a.)
Mimośród orbity 0,047
Prędkość po orbicie (km/s) 6,81 Nachylenie płaszczyzny orbity względem ekliptyki 0°46`23„
Okres obiegu wokół Słońca 84,018 roku Temperatura na powierzchni od – 271° do -213°C
Okres obrotu wokół własnej osi 17h 15m Księżyce 27
Średnia gęstość 1,2 g/cm3 Atmosfera Wodór (84%), Hel (15%), Amoniak i Metan
Promień biegunowy (km) 25 000 Promień równikowy (km) 25 560

Księżyce planety

Na chwilę obecną odkryto 27 księżyców, które posiada planeta Uran. Do najważniejszych zaliczają się Miranda, Ariel, Umbriel, Titania oraz Oberon. Pierwszy z nich cechuje się powierzchnią posiadającą liczne doliny, kaniony, faleze oraz szczeliny. W przypadku księżyców Oberon i Umbriel można zaobserwować kratery mające średnicę powyżej 100 km (niektóre nawet 200 km). Prawdopodobnie są one efektem kolizji satelity z pozostałościami komety.

Główne księżyce planety Uran: Tytania, Miranda, Ariel, Oberon i Umbriel.
Główne księżyce planety Uran: Tytania, Miranda, Ariel, Oberon i Umbriel.
Pozostałe księżyce planety Uran: Puk, Julia, Kordelia, Ofelia, Desdemona, Kresyda, Kupid, Perdyta, Mab, Margaret, Francisco, Porcja, Bianka, Belinda, Rozalinda, Trinkulo, Prospero, Stefano, Setebos, Sykoraks, Ferdynand i Kaliban.
Pozostałe księżyce planety Uran: Puk, Julia, Kordelia, Ofelia, Desdemona, Kresyda, Kupid, Perdyta, Mab, Margaret, Francisco, Porcja, Bianka, Belinda, Rozalinda, Trinkulo, Prospero, Stefano, Setebos, Sykoraks, Ferdynand i Kaliban.
Lp. Produkt Lunety do obserwacji planet Cena
1 Miniaturka Levenhuk Wise PLUS 10x42 (67740) Sprawdź
2 Miniaturka Levenhuk Blaze 50 Sprawdź
3 Miniaturka Delta Optical Titanium 65ED Sprawdź
4 Miniaturka Bresser JUNIOR/OPTUS 20-60x60 (BR-OPTUS) Sprawdź
5 Miniaturka Yukon Scout 20x50WA Sprawdź

Astronomiczne zapytania:

  • uran
  • uran ciekawostki
  • uran planeta
  • planeta uran
  • neptun planeta ciekawostki
  • uran planeta ciekawostki
  • uran plneta
  • planeta uran ciekawostki
  • uran informacje po polsku
  • obrót Uranu
Slider:

Related Articles

3 thoughts on “Uran

  1. Jacqueline

    Przydałoby się nieco więcej fotek z powierzchni Uranu, chociażby ze strony NASA 😀 Jest tam tyle pięknych zdjęć, które warto publikować 🙂 Oczywiście pamiętając o prawach autorskich. Nieziemski błękit tej planety zachwyca niesamowicie 🙂

    Reply