Saturn

Astronomia: Planety 21 754 0

Saturn jest planetą należącą do Układu Słonecznego. Jest oddalony od Słońca o odległość przekraczającą dziesięciokrotnie odległość naszej planety od Słońca. Saturn jest drugą co do wielkości planetą Układu Słonecznego. Należy do grupy planet gazowych. Skład chemiczny, budowa oraz bilans energetyczny tego gazowego olbrzyma są prawie identyczne jak Jowisza. Masa Saturna jest około 95 razy większa niż masa Ziemi. Ze względu na gazową strukturę, jego gęstość nie przekracza gęstości wody.

Saturn bardzo szybko obraca się wokół własnej osi, czas obrotu wynosi około 10,23 godziny. Tak szybki obrót wokół własnej osi i wskutek działania siły odśrodkowej, planeta charakteryzuje się wyraźnymi spłaszczeniami na biegunach. Promienie równikowy i biegunowy Saturna różnią się miedzy sobą o około 11%. Do najbardziej charakterystycznych i wyróżniających cech Saturna należy otaczający go w płaszczyźnie równikowej system pierścieni.

Pierścienie Saturna

System pierścieni Saturna składa się z dwóch współśrodkowych obręczy, które oddziela tak zwana przerwa Cassiniego oraz trzeciej, mniej wyraźnej obręczy. Tak naprawdę Saturn jest otoczony przez siedem pierścieni, ale tylko trzy są doskonale widoczne z powierzchni Ziemi, nawet przy użyciu słabych instrumentów optycznych. Szacuje się, że średnica tego charakterystycznego układu pierścieni Saturna wynosi 250 tysięcy kilometrów, a ich grubość to tylko 1,5 kilometra. W związku z tym należy przypuszczać, że ich masa jest niewielka – gdybyśmy mogli zrobić z nich bryłę o zwartej strukturze jej średnica wynosiłaby zaledwie 100 kilometrów. Pierścienie Saturna składają się w głównej mierze z pojedynczych brył lodu oraz okruchów skalnych pokrytych zamarzniętą wodą. Ich rozmiar znacznie się różni. Występują zarówno bryły o wielkości jednego centymetra, są też takie których średnica sięga kilku metrów. Większe bryły obiegają Saturn po orbitach nieznacznie się od siebie różniących. Pod koniec lat 70-tych sondzie kosmicznej Pioneer 11 udało się przejść przez system pierścieni, co pozwoliło na odkrycie kolejnych szczegółów dotyczących ich struktury. Z kolei sony Voyager odkryły w latach 1980 i 1981 istnienie kilkuset oddzielnych struktur pierścieniowych.

Nazwa pierścienia Odległość od środka planety
(km)
Szerokość
(km)
Pierścień D 66 900-74 510 7500
Pierścień C
(jest oddzielony od pierścienia D
przez przegrodę Guerin)
74 658-92 000 17500
Przerwa Coulomba 77 800
(odległość od środka przerwy)
100
Przerwa Maxwella 87 491
(odległość od środka przerwy)
270
Pierścień B 92 000-117 580 25500
Przerwa Cassiniego 117 580-122 170 4700
Przerwa Huygensa
(odległość od środka przerwy)
117680 285-440
Pierścień A 122 170-136 775 14600
Przerwa Enckiego 133 589
(odległość od środka przerwy)
325
Przerwa Keelera 136 530
(odległość od środka przerwy)
35
Pierścień R/2004 S 1
(nazwa tymczasowa)
137 630
(odległość od środka przerwy)
Pierścień R/2004 S 2
(nazwa tymczasowa)
138 900
(odległość od środka przerwy)
Pierścień F 140 180
(odległość od środka przerwy)
30-500
Pierścień G 170 000-175 000 5000
Pierścień E 181 000-483 000 302000
Saturn jako 6. planeta Układu Słonecznego.
Saturn jako 6. planeta Układu Słonecznego
Charakterystyka orbity (J2000) Charakterystyka fizyczna
Średnia odległość od Słońca 1 426 413 km (9,537 070 32 AU) Średnica równikowa 120 536 km (9,449 Ziemi)
Obwód orbity 8,958 Tm (59,879 AU) Średnica biegunowa 108 726 km (8,552 Ziemi)
Mimośród 0,054 150 6 Spłaszczenie 0,097 96
Peryhelium 1 349 467 375 km (9,020 632 24 AU) Powierzchnia 4,27 × 1010 km2 (83,703 Ziemi)
Aphelium 1 503 983 449 km (10,053 508 40 AU) Objętość 7,46 × 1014 km3 (763,59 Ziemi)
Okres orbitalny 10 759,5 dni (29,46 lat) Masa 5,68460 × 1026kg (95,162 Ziemi)
Okres synodyczny 378,09 dni Gęstość 0,687 30 g/cm3 (mniejsza niż wody)
Prędkość orbitalna min. 9,136 km/s
śred. 9,638 km/s
max. 10,182 km/s
Przyspieszenie grawitacyjne na równiku 8,96 m/s2 (0,914 g)
Inklinacja 2,484 46° Prędkość ucieczki 35,49 km/s
Satelity naturalne 57 potwierdzonych Okres rotacji 10h 39m 22,4s
Prędkość obrotu (na równiku) 35 500 km/h (9,87 km/s)
Skład atmosfery Nachylenie osi 26,73°
Ciśnienie atmosferyczne 140 kPa Deklinacja 83,54°
Wodór ~ 93 % Albedo 0,47
Hel ~ 6 % Średnia temp. 623 K (dzień)
103 K (noc)
Metan ~ 0,2 % Temperatura wewnętrzna 12 000 K
Para wodna ~ 0,1 % Temperatura powierzchni 82 K (min)
143 K (śred.)
bardzo duża (max)
Amoniak ~ 0,01 %
Etan ~ 0,0005 %
Fosforowodór ~ 0,0001 % Dane http://astro.ia.uz.zgora.pl/~tygrysek/site/planety/saturn/saturn.html

Satelity i księżyce Saturna

Saturn, tak samo jak sąsiadujący z nim Jowisz, ma bardzo dużą liczbę satelitów. Ostatnie dane donoszą o istnieniu 56 satelitów tej planety. W przypadku niektórych księżyców zachodzą dość skomplikowane oddziaływania pływowe związane z układem pierścieni Saturna. Przypuszcza się, że trzy księżyce (określane mianem księżyców pasterskich) – Atlas, Prometeusz i Pandora – odpowiadają za to, że pierścienie do tej pory się nie rozpadły. Kolejny z księżyców Saturna – Mimas – prawdopodobnie jest odpowiedzialny za powstanie przerwy Cassiniego w układzie pierścieni tej planety. Do tej pory pochodzenie pierścieni Saturna pozostaje niezbadane. Pewnie hipotezy zakładają, że powstały one z pokruszonego księżyca. Niestety, mimo intensywnych badań pozostaje to tylko naukowym przypuszczeniem.

Saturn jest ostatnią planetą Układu Słonecznego, którą można obserwować okiem nieuzbrojonym. Z powierzchni Ziemi można go zaobserwować jako najjaśniejszą z gwiazd (chociaż oczywiście nie jest gwiazdą tylko planetą). Czas obiegu wokół Słońca wynosi dla Saturna 29,5 roku, a jego odległość wynosi ponad 1,4 miliarda kilometrów. Swoimi rozmiarami, Saturn tylko niewiele ustępuje Jowiszowi. Średnica tej otoczonej pierścieniami planety wynosi 121 tysięcy kilometrów.

Na tarczy Saturna można wyróżnić pasma chmur, podobne do tych jakie występują na Jowiszu. Temperatura zewnętrznych warstw atmosfery wynosi około 165 stopni Celsjusza i jest wyższa o 30 stopni od temperatury jaką planeta powinna mieć, gdyby była ogrzewana jedynie przez promieniowanie słoneczne. Bardzo duże podobieństwo pomiędzy Saturnem i Jowiszem, pozwalają wyciągać wnioski, że obie te planety mogą być również bardzo zbliżone jeśli idzie o ich budowę wewnętrzną. Można przypuszczać, że Saturn będzie posiadał rozległą magnetosferę. Warto zwrócić uwagę, że energia która jest emitowana z powierzchni Saturna ponad dwukrotnie przewyższa energię słoneczną, która została przez planetę zaabsorbowana.

Nazwa księżyca   Odległość (km)   Promień
(km)
  Masa
(kg)
Odkryty przez   Data
  Pan   134 000   10   ?   Showalter   1990
  Atlas   138 000   14   ?   Terrile   1980
  Prometeusz   139 000   46   2.70e17   Collins   1980
  Pandora   142 000   46   2.20e17   Collins   1980
  Epimeteusz   151 000   57   5.60e17   Walker   1980
  Janus   151 000   89   2.01e18   Dollfus   1966
  Mimas   186 000   196   3.80e19   Herschel   1789
  Enceladus   238 000   260   8.40e19   Herschel   1789
  Tetyda   295 000   530   7.55e20   Cassini   1684
  Telesto   295 000   15   ?   Reitsema   1980
  Kalipso   295 000   13   ?   Pascu   1980
  Dione   377 000   560   1.05e21   Cassini   1684
  Helena   377 000   16   ?   Laques   1980
  Rhea   527 000   765   2.49e21   Cassini   1672
  Tytan   1222 000   2575   1.35e23   Huygens   1655
  Hyperion   1481 000   143   1.77e19   Bond   1848
  Japet   3561 000   730   1.88e21   Cassini   1671
  Febe   12 952 000   110   4.00e18   Pickering   1898

Dane: http://www.kosmos.edu.pl/planety/saturn/

Astronomiczne zapytania:

  • saturn planeta
  • saturn ciekawostki
  • planeta saturn
  • saturn
  • opis planety saturn
  • saturn informacje
  • saturn planeta najważniejsze informacje
  • ciekawostki o planeta saturnie
  • najjaśniejszą planetą układu słonecznego jest
  • widok saturna okiem nieuzbrojonym
Slider:

Related Articles